Çevre Üzerine

Herkesin en çok kullandığı, en azından birkaç kere sahip olduğu ortak bir şey, nedir bu şey ?

Bunun bir çok cevabı olabilir, tabi benim bahsetmek istediğim şey kot pantolon cevabı. Kullanımının fazla olması üretimininde fazla olması demek oluyor. Bu da üretim yöntemlerinin sağlığımız açısından önemini daha da arttırıyor.

Dikkat ! Fazla link ve video paylaşmış olabilirim, ilginizi çekenler için linklerden ulaşabilirsiniz, ya da  ben de kısaca özetlerini yapacağım.

Hindistan’da indigo boya üretiminin bitkilerden nasıl yapıldığını videodan izleyebilirsiniz. Önce beni şaşırtmıştı, sağlık durumlarını sorgulamak gerek bu işi yapanların. Yalnız, bir şeyi doğal olarak üretmekte en güzeli bence.

Aşağıdaki videoda Levi’s tarafından yaklaşık 20.000 kot pantolonla geri dönüşüm logosu oluşturulmuş. Ben, şahsen çok fazla kot pantolon satın almıyorum. Ortaokul ve lisede neredeyse hiç giymezdim. Lise ve üniversite boyunca toplam 5-6 tane satın almışımdır, bir kısmı da ağabeyimden kalanlardı zaten. Yine de geri dönüştürülebilecek kotlarım bulunmakta. Türkiye’de bu durum hakkında bir bilgi edinirseniz yorumlayabilirsiniz. Onedio’daki haberde biraz daha detay mevcut. Levi’s’ın yaptığı video.

Levi’s da çevreye önem verdiğini vurguluyor. Aşağıdaki videoda daha az su kullanarak üretim yapılabildiği ve kotlarımızı 2 haftada 1 yıkayarak bizim de buna katkıda bulunabileceğimiz anlatılmakta.

Ben de kotlarımı çok yıkamayı sevmem, temiz kullanmayı tercih ederim. Levi’s’ın CEO’su da katıldığı bir söyleşide üzerindeki kotu 1 yıl önce aldığını ve daha hiç yıkamadığını, kuru temizleme ve bölgesel temizlemeyi daha çok tercih ettiğini söylemiş. Çevreci yöntemlerin ve fast food’a benzer bir yöntemin aksi olan slow fashion mantığını uygulamanın gerekliliğinden bahsetmiş.

Ben de benzer bir konudan başka bir yazımda bahsetmiştim. Bazen gereksiz şeyler satın almaktayız. Kadir‘le konuşurken, bir ürünü satın almadan kendine şu soruları sorduğunu söylemişti; bu ürün bana ne gibi yararlar sağlayacak, bu ürün benim hayatımı nasıl kolaylaştıracak. Bu sorular çoğaltılabilir. Herkes farklı özelliklere bakıyor bir ürünü alacakken. Şahsen ben özellikle fiyatına bakıyorum. Bir ürünü inceliyorsam, hiç almayacağım bir ürün de olsa, hediye olarak bile almayacak olsam da, mutlaka fiyatına bakarım. Çoğu zaman eğer fiyat uygunsa almayı düşünürüm. Aslında, bu soruları kendimize sorup aldığımız cevaplara göre hareket etmeliyiz. Fiyatın uygun olması bizi zararlı kimyasal ve boyalara götürebilir. Ki fiyatın uygun olmaması da götürüyor ya. Link‘teki Greenpeace’in raporlarını açacak olursanız, ülkemiz dahil çeşitli ülkelerin ürünlerinden alınan test sonuçlarının kansere yol açma konusunda pozitif çıktığını göreceksiniz.  Hepsi de tanıdığımız markalar.

İplik, boya, kimyasal ve giysilerin bize gelene kadar geçtiği binbir yolu takip edemeyecek olsak da, slow fashion tercihinin daha yararlı olacağını düşünüyorum. Aldığımız her gereksiz ürün zamanı geldiğinde bir yerlerde belirli zararlara sebep olmakta. Örneğin elektronik cihazların geri dönüşüm yolunda kimlerin zarar görebildiğini aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz. Kısacası çok fazla insanın yaşamını tehlikeye sokmakta.

Link‘te Levis’ın Ceo’sunun bahsettiği water-less (daha az sulu) jean’lerin üretim bilgisi mevcut. Farklı yıkama yolları ve çeşitli proseslerde suyu azaltacak yöntemler üzerine gidiliyor.

Link‘te Levi’s nasıl daha az su harcanabileceğinden bahsetmekte. Günlük hayatta kullanabileceğimiz yöntemlerden de bahsetmekte.

Bu link‘te de 15 ay boyunca yıkanmadan giyilen bir pantolondan bahsedilmekte. 3 hafta yıkamadıktan sonra üreyen bakteri sayısında artış olmuyormuş. Ha 15 ay ha 3 hafta yani.

Gelelim bu yazıya başlama sebebim olan yazıya.

The Problem with Indigo | Popular Science.

Nanopartiküllerle kaplanmış doğal fiber ipliklerin boyanın kirlettiği suya etkisi – Cornell laboratuarı

Pantolonları boyamak için kullanılan su doğal yaşamı da tehlikeye sokmakta. Bu suyun temizlenmesi ve daha az kimyasal içermesi için Cornell’de bir araştırma yapılmış. Kot pantolonların özelliği yıkandıkça, kullanıldıkça efekt almasıdır. Bunun sebebi, denimlerin üzerindeki boyanın ipliklerin içine işlememesi ve dış yüzeyinde kalmasıdır. Birçok doğal boyanın aksine indigo ısıtıldığında direkt olarak iplikleri boyayamaz, çeşitli kimyasallarla ipliklerin üzerine tutulur. İşte bu yıkama ve boyama sularında kalan kimyasal ve boya, çevre için güzel koşullar oluşturmamaktadır. İçme sularının kirlenmesinin yanı sıra, renginin koyuluğuyla da su canlılarının oksijen ve güneşini de engelleyip ekosistemi etkilemektedir. New York ve Paris’teki gelecek yılın moda renklerini, Çin’in bazı bölgelerindeki nehirlerden anlamanın mümkün olduğundan da yazıda bahsedilmiş. Araştırırsanız renkli nehirleri göreceksiniz. Çevremizde olmasa da biz de bu duruma katkıda bulunuyoruz aslında.

Bu durum, çeşitli işlemlerle üzerine nanopartikül kaplanmış ipliklerin kirli suya daldırılmasıyla %97-%99 arası bir değerde çözülebilmekte. Kolombiya’da bulunan bir bitkiden alınan doğal fiberler kullanılmakta. Benzer yöntemle nanopartiküller kullanılarak boyanın ipliklere işlemesi de olası projeler arasında. Hem de kotun renginin kalıcılığını ve parlaklığını da arttıracaktır. Cornell’deki haberde bu çalışmadan bahsediyor. Tabi Denim’in olayı yıkandıkça solması olduğundan bu durum tüketiciler arasında ne kadar istenir onu bilemiyorum.

Zaman zaman okudukça heyecanlandığım bu konuları ve gelişmeleri sizlerle paylaşmak istedim.

Benim de sizler gibi yerlere çöp atmama konusunda hassaslığım mevcut. Fakat çöplere attığımız herşey çöp olmayabilir. Daha az alıp, daha az atmak ve daha çok kullanmak üzere..

 

Linkler

http://onedio.com/haber/levi-s-tan-kendi-stadyumunda-20-000-kot-pantolonla-dev-geri-donusum-logosu-409261

http://2fmagazine.com/2014/05/levis-kotunuzu-yikamayin/

http://bantmag.com/news/eski-elektronik-cihazlarimizin-basina-neler-geliyor/

http://www.limitsizenerji.com/component/content/article/107-yesil-yasam/939-levis-dan-susuz-kot-pantolon?directory=950

http://store.levi.com/waterless/doingyourpart.html

http://www.zehirsizev.com/ev/camasir/kotunuzu-15-ay-yikamadan-giyer-miydiniz/

http://www.popsci.com/blog-network/techtiles/problem-indigo

http://www.news.cornell.edu/stories/2013/09/treated-fibers-clean-dye-polluted-waters

Advertisements

One comment

  1. Levis kotlardan geri dönüşüm ambleminin yapıldığı video da geri dönüşüme verilen kotların çok da eski olmadıklarını gördüm. Bence, senin de dediğin gibi, insanlar aldıkları ürünleri daha fazla kullanmalılar. Ben daha önceki bir yazım da da belirttiğim gibi geri dönüşüm problemimizin çözümü değil. Problemin çözümü daha az kaynakla daha uzun süre yetine bilmek.

    Boya üretim videosunu izlerken o insanlar acaba kaç para maaş ile o işi yapıyorlar diye çok düşündüm. İçerisinde çalıştıkları bitki boyası acaba sağlık durumlarını nasıl etkiliyor…

    Çok güzel noktalara değinmişsin 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s